Książczyk Jan
John Benett

John Benett jako Jan Książczyk urodził się 31.08.1919 r. w miejscowości Krzepczów koło Piotrkowa Trybunalskiego. Rok później z rodziną przeniósł się do Łodzi, gdzie ukończył szkołę podstawową i gimnazjum.
Lotnictwem zainteresował się po pierwszym locie, na który zabrał go wuj.
Wiosną 1938 roku, Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej skierowała Jana Książczyka na obóz szybowcowy do Ustianowej (powiat Ustrzyki Dolne), gdzie 22 sierpnia 1938 roku, uzyskał kat. B. pilota szybowcowego i otrzymał odznakę pilota szybowcowego nr 3372. Komendantem obozu szybowcowego w Bezmiechowej był mjr pil. E Peterek.
Po ukończeniu kursu w Bieszczadach, skierowany został, jesienią 1938 roku, na szkolenie samolotowe (na samolocie RWD-8), do utworzonej Szkoły Pilotów LOPP im. Marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza w Świdniku. Był uczestnikiem pierwszego kursu. Jak wspominał, warunki mieszkaniowe były na początku trudne, internat nie był jeszcze gotowy i pierwsi uczestnicy musieli wówczas spać w hangarze.
Wstąpił do Aeroklubu Łódzkiego, otrzymując 8 sierpnia 1939 roku legitymację nr 175/39.
Po wybuchu wojny próbował opuścić Polskę, udając się na Wschód. Po dotarciu do Lublina, po namowie kolegów zmienia decyzję, by przez Czechosłowację, Węgry, Jugosławię dotrzeć po kilkumiesięcznej wyprawie do Francji 16 kwietnia 1940 roku. Tam został skoszarowany w obozie zorganizowanym we młynie w miejscowości Bressuire.
Jako żołnierz Polskich Sił Zbrojnych 1 maja złożył przysięgę Republice Francuskiej, otrzymując mundur francuski. Przenoszono go wielokrotnie do różnych obozów.
Po upadku Francji, na rozkaz ewakuacyjny wodza naczelnego gen. Sikorskiego z 19 czerwca 1940 roku, statkiem przepłynął do Liverpool w Wielkiej Brytanii. Po tygodniu trafił do obozu w Cheltenham, skąd po weryfikacji został skierowany do bazy Królewskich Sił Powietrznych (RAF) w Blackpool.
W mundurze brytyjskim złożył przysięgę na króla 15 sierpnia 1940 roku, w Święto Wojska Polskiego.
Po trzymiesięcznym kursie szkolenia teoretycznego, skierowany został do Szkoły Pilotażu w Newton, a na początku 1942 roku do Operacyjno-Treningowej Jednostki (OTU), gdzie doskonalił umiejętności pilotażowe na myśliwcu Spitfire.
Przygotowany do lotów bojowych otrzymał przydział do 587 Dywizjonu Myśliwskiego RAF.
W związku z wylądowaniem, 10 maja 1941 roku, w Szkocji Rudolfa Hoessa, zwiększono patrole nad tym rejonem. Uczestniczył w tym również Dywizjon 587. Pod koniec 1942 roku, podczas lotu operacyjnego nad Szkocją, nastąpiła awaria silnika samolotu, zmuszająca pilota Książczyka do przyziemienia ze schowanym kadłubem w trudnym górzystym terenie, nieopodal miejscowości Stirling. Po tym lądowaniu przez pięć miesięcy leczył obrażenia w szpitalach.
Przywrócony do latania, pozostał w swoim dywizjonie, patrolując wybrzeża brytyjskie.
8 czerwca 1944 roku podczas lotu wyeksploatowanym Spitfirem, wyciekający z silnika na szybę olej ograniczył widoczność i zmusił pilota do kolejnego lądowania na kadłubie - w miejscowości Watchet, Somerset. Pilot uniknął obrażeń, a samolot poważnych uszkodzeń i wkrótce obaj wrócili do służby.
Za ten wyczyn, za wyjątkowo umiejętne prowadzenie samolotu po awarii silnika i pomyślne przymusowe lądowanie, pilot Jan Książczyk został wyróżniony przez dowódce Grupy 70 RAF listem specjalnym odczytanym w podległych jednostkach.
Jan Książczyk latał w RAF aż do demobilizacji w roku 1948, odchodząc w stopniu angielskiego kapitana, z łącznym nalotem 2000 godzin.
Otrzymywał 30% emerytury, co pozwoliło mu na podjęcie studiów na kierunku elektryczno-mechnicznym. Po ukończeniu studiów podjął pracę na kierowniczym stanowisku w Instytucie Elektryczno-Mechanicznym, gdzie pracował do emerytury w 1984 roku.
W 1943 roku ożenił się z angielką Margarett. Dwa lata później urodziła się im córka Danuta. By ułatwić córce edukację i życie w Anglii, Jan Książczyk zdecydował się zmienić nazwisko na John Rajmond Benett – nawiązał w ten sposób do postaci słynnego lotnika Gordon Benetta.
Niestety jego córeczka zmarła w wieku 8 lat, a żona w 1988 roku na udar mózgu.
John Benett wielokrotnie odwiedzał Polskę i w 1993 roku ożenił się z Anną Widmańską z Piotrkowa Trybunalskiego. Tam kupili nieruchomość i wybudowali piękny „Biały dom”, w którym – po 65 latach życia na obczyźnie – pilot zamieszkał wraz rodziną.
Córka uczęszcza do gimnazjum, a John uczestniczył w życiu weteranów lotnictwa na terenie Łodzi, Tomaszowa Mazowieckiego i Warszawy.
Powszechnie ceniony i szanowany za swoją przeszłość patriotyczną i piękną polszczyznę w mowie i dochowaniu tradycji.
Jest oficerem, posiada odznaczenia brytyjskie.
Z okazji 70. rocznicy otwarcia Szkoły Pilotów LOPP w Świdniku, odwiedził nasze miasto.

Opracował Piotr R. Jankowski
na podstawie materiału płk pil. Jana Jąkały - autoryzowanego przez Johna Benetta
Jan Jąkała, Z Krzepczowa do... Piotrkowa, Ziemia Piotrkowska
relacja ustna J. Benetta, Świdnik, 5 czerwca 2009